Bruksizm (Diş Sıkma)
Diş sıkma olarak bilinen bruksizm, ağız ve diş sağlığını, çene ve yüz yapısını olumsuz yönde etkileyen parafonksiyonel bir alışkanlıktır. Genelde gece uyku esnasında görülmekle beraber gündüz diş sıkma durumu da gözlemlenmekte ve kişi tarafından daha kolay fark edilmektedir.
Diş sıkma ve gıcırdatmanın sebebi nedir?
Genelde stres olmakla beraber, bazı tetikleyici faktörler (kapanıştaki düzensizlikler, uyumsuz restorasyonlar, bazı ilaçların kullanımı, diş eksiklikleri) de olabilmektedir.
Diş sıkma ve gıcırdatma nelere sebep olabilir?
Bruksizm fark edilmez ya da tedavi edilmezse dişlerde, çene-yüz bölgesinde hasara sebep olabilir. Diş sıkma esnasında ortaya çıkan kuvvet, dişlere ve çene kemiğine olması gerekenden çok daha fazla yük bindirir. Dişlerde madde kayıpları yani aşınma ve yıpranmalara, çatlaklara, dişeti çekilmelerine, ileri durumlarda kemik kaybı ve diş kayıplarına sebep olabilmektedir. Yanakların iç tarafında ve dilde bazı zedelenmeler görülebilmektedir. Ayrıca sürekli diş sıkmaya bağlı olarak, çiğneme kasları çok gelişir ve git gide daha köşeli bir yüz görünümü oluşmaya başlar. Çiğneme kaslarındaki bu fazla yük sonrasında çene ekleminde de hasara yol açabilmektedir.
Gece diş sıkan hastalar, özellikle sabah uyandıklarında çenelerinde, boyun kısmında, temporal bölgede ağrı ve yorgunluk hissedebilirler. Ayrıca uyku kaliteleri düştüğünden, uyku alınamaması da gözlenebilir.
Bruksizm tanı ve tedavisi nasıldır?
Bruksizm tanısı diş hekimi muayenesi ve takibiyle konulabilir. Gerekli olursa röntgen, MR, tomografi gibi görüntüleme yöntemleri kullanılır.
Bruksizm tedavisinde dişleri korumak amacıyla, hastaya okluzal splint olarak adlandırılan bir plak yapılır ve hasta takip edilir. Bu sayede diş sıkmanın verdiği zarar önlenmiş olur ve fazla kuvvet dağıtılmış olur. Ağrılı durumlarda sıcak uygulama önerilebilir, gerekli ise medikal tedavi ve fizik tedaviden destek alınabilir. Bunlara ek olarak bruksist hastalarda masseter botox da destekleyici olarak kullanılmaktadır.
